Iemand uit de groep zetten: wanneer en hoe

Bijna niemand begint een community met het idee dat hij ooit iemand zal moeten verwijderen. Toch komt het moment. Meestal veel later dan het had gemoeten. De uitstelperiode ertussen is de duurste tijd in het bestaan van een groep, want in die maanden vertrekken de leden die je juist wilde houden. Zij zeggen niets, ze worden alleen stil.

Wanneer het terecht is

Er zijn drie situaties waarin verwijderen de juiste keuze is.

Herhaling na een duidelijke afspraak. Je hebt aangegeven wat er niet kan, diegene weet het en het gebeurt opnieuw. Dan is dit geen misverstand meer. Zie de stappen in als iemand zich niet aan de regels houdt.

Gedrag dat anderen wegjaagt. Iemand die elke bijdrage van anderen afkraakt, iemand die leden buiten de groep om lastigvalt, iemand die berichten uit de groep doorstuurt. Hier hoeft geen tweede kans aan te pas te komen als de schade al zichtbaar is.

Iemand die hier niet thuishoort. Soms is er geen slechte bedoeling en past iemand gewoon niet bij de groep: een verkeerd vak, een heel ander niveau, een andere reden om er te zijn. Dat is geen straf en zo mag je het ook brengen.

Waarom uitstel duurder is dan ingrijpen

De rekening van niet ingrijpen is stil. Je ziet geen boze berichten, je ziet dat er minder wordt gezegd. Mensen die iets kwetsbaars wilden vragen, doen het niet meer als ze weten dat er iemand meeleest die er iets vervelends van maakt.

Elke week dat je wacht, kost je de mensen die het gedrag niet aankaarten maar wel afhaken. En dat zijn niet de luidruchtige leden, dat zijn precies de rustige, inhoudelijke leden die je groep waardevol maakten. Zie ook stille leden en vaste praters.

Hoe je het doet

Zeg het eerst tegen de persoon zelf, apart. Niet in de groep, niet zonder waarschuwing, tenzij het om oplichting of intimidatie gaat. Een kort bericht: wat er gebeurd is, dat je hem uit de groep haalt, per wanneer en dat je hem verder het beste wenst.

Houd het kort. Hoe langer je uitleg, hoe meer aanknopingspunten voor discussie. Drie of vier zinnen. Je bent geen rechter die een vonnis moet motiveren.

Discussieer niet over de beslissing. Luister wel naar het antwoord, maar draai alleen terug als er feitelijk iets niet klopt aan wat je dacht. Terugdraaien omdat iemand boos wordt, leert de groep dat je grens verschuift onder druk.

Regel het praktische. Toegang intrekken, uit de kanalen halen en bij een betaalde kring de administratieve afwikkeling in gang zetten. Doe dat op dezelfde dag, niet een week later.

Wees voorspelbaar. Doe voor de tweede persoon precies wat je voor de eerste deed. Zodra leden merken dat de een meer mag dan de ander, is elke regel in je groep onderhandelbaar.

Wat je tegen de groep zegt

Meestal: niets, of heel weinig. Een openbaar verslag van wat er speelde is een vernedering en voor de rest van de groep onnodig. Bovendien hoor je maar één kant te kunnen vertellen, want de ander is er niet meer om te reageren.

Merkt de groep het en komen er vragen, houd het dan bij één regel: "Die afspraken werden niet nagekomen, dus die samenwerking stopt hier. Verder laat ik het daarbij." Dat is genoeg. Als er iets gebeurd is waar leden last van hadden, zeg je er wel bij dat het is opgelost, zonder details.

Was het gedrag zichtbaar voor iedereen, bijvoorbeeld een openbare uitbarsting, dan is een korte melding op zijn plaats: dat het niet oké was, dat je hebt ingegrepen en dat de afspraken gelden voor iedereen.

Wat je erna doet

Reken op een paar dagen ongemak. Er zijn altijd leden die de vertrokken persoon aardig vonden en die willen weten wat er speelde. Houd de lijn: kort, zakelijk, geen details.

Kijk daarna of er iets in je afspraken moet veranderen. Bijna elke verwijdering wijst op een regel die te vaag was of ontbrak. Voeg hem toe, in gewone taal, zonder te verwijzen naar het incident. Zie huisregels opstellen.

En tot slot: bewaar wat je hebt gedaan. Datum, wat er speelde, wat je hebt gezegd en wat je hebt besloten. Niet voor de dossiervorming, maar omdat je over een jaar precies wilt weten hoe je het vorige keer hebt aangepakt. Consequent zijn is het enige dat een groep echt vertrouwen geeft.

Houd daarbij twee dingen in de gaten. Zulke aantekeningen gaan over een herkenbaar persoon, dus het zijn persoonsgegevens: bewaar niet meer dan je nodig hebt, bewaar het niet eeuwig en zet het niet op een plek waar andere leden erbij kunnen. En schrijf op wat er feitelijk gebeurd is en wat jij hebt besloten, niet wat je van iemand vindt. Iemand mag namelijk vragen welke gegevens je over hem hebt.