Vier soorten community's naast elkaar

De meeste adviezen over community's gaan uit van één soort groep, meestal een grote open groep waar dag en nacht iemand wakker is. Zo ziet het er bij de meeste mensen niet uit. Hieronder staan vier soorten naast elkaar, op wat ze van jou vragen en waar ze fout gaan. Het gaat om soorten, niet om merken: elk van deze vormen kun je op allerlei plekken neerzetten.

De besloten groep bij je programma

Dit is de groep die hoort bij een cursus, een traject of een opleiding. Iedereen is tegelijk begonnen, iedereen doet hetzelfde en er is een einddatum.

Het grote voordeel is dat je de stilte grotendeels overslaat. Er is een gedeelde aanleiding, mensen kennen elkaar van de bijeenkomsten en er zijn concrete opdrachten om over te struikelen. Het gesprek gaat vanzelf over die opdrachten.

Het nadeel zit in diezelfde einddatum. Als het programma stopt, stopt de reden om er te zijn. Wil je daarna doorgaan, dan moet je iets nieuws verzinnen dat de groep bij elkaar houdt. Dat is bijna net zo moeilijk als opnieuw beginnen. Bedenk vooraf of deze groep bedoeld is om te eindigen. Dat is een prima keuze, mits je hem netjes afsluit in plaats van laat verlopen.

Moet het programma zelf nog gemaakt worden, begin daar dan mee en zet de groep pas op als er iets is om over te praten. Het handboek Online trainingen maken van Leon Tindemans loopt dat traject stap voor stap door.

De open vakcommunity

Een groep rond een vak of een rol, waar iedereen die daarin werkt binnen kan lopen. Ledenaantallen kunnen hoog oplopen, de betrokkenheid per lid is laag.

Deze vorm leeft van toeval: de kans dat er iemand rondloopt die jouw specifieke vraag kan beantwoorden. Daarvoor heb je volume nodig. Dat betekent maanden aanjagen voordat het draait. Zie hoeveel mensen je nodig hebt.

De valkuil is verwatering. Bij een lage drempel komen ook mensen binnen die alleen willen verkopen. Die verpesten de sfeer sneller dan je nieuwe leden binnenhaalt. Een open groep vraagt daarom de strengste moderatie van de vier. Zonder duidelijke huisregels en iemand die ze handhaaft, wordt dit een prikbord met aanbiedingen.

De betaalde kring

Een kleine, gesloten groep waar mensen bewust voor kiezen. Denk aan een vaste kring vakgenoten die elkaar elke maand spreekt.

Doordat de drempel hoog is, is de betrokkenheid hoog. Mensen die ergens moeite voor doen, komen ook opdagen. Je kunt met een klein aantal mensen toe. Juist doordat het klein is kennen ze elkaar bij naam.

De keerzijde is de verwachting. Wie iets afspreekt met een groep, verwacht dat er iets gebeurt. Bij een stille maand krijg je vragen. Deze vorm vraagt van jou het meest voorspelbare ritme en de duidelijkste afspraken over wat er wel en niet in zit.

Zodra je geld vraagt komen er ook regels bij kijken die bij een gratis groep niet spelen. Leden die particulier betalen zijn consumenten. Dat betekent onder meer dat ze bij een aanmelding op afstand in beginsel een bedenktijd hebben, dat je vooraf duidelijk moet maken wat het kost en wat ze krijgen. Ook moet een doorlopend lidmaatschap na de eerste periode maandelijks opzegbaar zijn. Zet die punten in je voorwaarden voordat de eerste betaling binnenkomt, niet erna. Over de geldkant ervan gaat deze site niet, maar de vraag hoeveel leden je nodig hebt voordat het draait is elders wel uitgerekend.

De reeks bijeenkomsten

Geen doorlopende groep, maar een terugkerend moment: elke maand een online sessie, elk kwartaal een middag, elk jaar een dag. Tussendoor is er niets of bijna niets.

Dit is de meest onderschatte vorm en vaak de eerlijkste. Een gesprek dat maandelijks anderhalf uur duurt en waar mensen elkaar echt spreken, levert meer op dan een chatgroep waar drie keer per week een berichtje in valt. Bovendien is het onderhoud te overzien: je organiseert twaalf keer per jaar iets en verder niet.

De valkuil is dat er tussen de bijeenkomsten geen band groeit. Nieuwe deelnemers blijven buitenstaanders, want de bekenden praten met elkaar bij. Reken op een vaste kern die meekomt en een rand die wisselt. Gebruik je online sessies als drager, dan valt of staat het met de opkomst. Daar is een apart stuk over geschreven.

Hoe je kiest

Kies niet op wat het mooist klinkt, maar op deze drie vragen.

Hoeveel tijd heb je per week, structureel? Onder de twee uur is een open vakcommunity geen reële keuze. Dan past een reeks bijeenkomsten of een kleine kring beter.

Kennen je leden elkaar al? Zo nee, dan heb je een aanleiding nodig die ze bij elkaar brengt. Een programma of een bijeenkomst doet dat, een lege chatgroep niet.

Wat moet er over een jaar zijn? Een groep die zonder jou doorpraat vraagt een andere aanpak dan een groep die vooral bij jou wil zijn. Beide zijn geldig. Zie wat je zelf blijft doen en wat de groep overneemt.

Weet je het na deze drie vragen nog niet, gebruik dan de keuzehulp. Die stelt dezelfde vragen en zet er een vorm en een ritme bij.

Mengvormen zijn normaal

De meeste groepen zijn een mengvorm. Een besloten programmagroep die na afloop overgaat in een open vakgroep. Een reeks bijeenkomsten met een chatgroep ertussen die alleen rond de sessies leeft. Dat is prima, zolang je weet welke vorm de kern is. De kern bepaalt je ritme, je moderatie en de verwachtingen die je wekt. De rest is aanvulling.