Het is stil geworden: heropstarten of afsluiten

Er zijn twee soorten stilte. De stilte van een groep die nog moet beginnen en de stilte van een groep die het gehad heeft. Ze zien er hetzelfde uit en vragen precies het tegenovergestelde. Bij de eerste moet je doorzetten, bij de tweede moet je iets veranderen of stoppen.

Eerst uitzoeken wat voor stilte het is

Loop deze vier vragen langs. Ze kosten je een uur en die tijd verdien je terug.

Is er ooit een gesprek geweest tussen leden onderling, zonder jou? Zo ja, dan zat er leven in en is dat leven kwijtgeraakt door iets dat je kunt aanwijzen: een verandering, een periode waarin jij weg was, een lichting nieuwe mensen. Zo nee, dan is deze groep nooit begonnen en is heropstarten hetzelfde als opnieuw beginnen.

Waar zakte het weg? Kijk terug in de tijdlijn en zoek de laatste maand waarin het nog liep. Wat gebeurde daar? Meestal vind je iets: een sessie die niet doorging, een vakantie, een discussie die verkeerd liep.

Zijn de mensen er nog? Niet in de ledenlijst, maar in de praktijk. Bel er vijf. Vraag niet of ze terugkomen, vraag wat er voor hen niet meer klopte.

Heb je zelf nog zin? De eerlijkste vraag van de vier. Een herstart die je uit plichtsgevoel doet, houdt zes weken stand.

Wat die vijf telefoontjes opleveren

Bijna altijd hoor je één van deze drie:

• "Ik had er de tijd niet meer voor." Vaak een beleefde manier om te zeggen dat het te weinig opleverde voor de moeite. Kijk of je aanbod kleiner en concreter kan.
• "Het ging niet meer over mijn werk." De groep is afgedwaald van waar hij voor was, of de samenstelling is te breed geworden. Zie vier soorten community's.
• "Ik durfde niks meer te zeggen." Er is iets gebeurd. Een discussie die verkeerd liep, iemand die te veel ruimte innam. Zie wrijving tussen leden en stille leden en vaste praters.

Bij het derde antwoord heb je een probleem dat met een herstart niet weggaat. Dat moet je eerst oplossen.

Hoe een herstart eruitziet

Doe het klein en zonder plechtigheid. Een bericht waarin staat dat het lang stil was, dat je het weer oppakt en wat er anders wordt, is genoeg. Geen excuusbrief, geen belofte dat het nu echt anders wordt.

Wat je wel verandert:

1. Eén vast moment en niet meer dan één. Bij een herstart is de neiging groot om met een heel programma te komen. Dat kost je meteen weer je adem. Zie ritme en het terugkerende moment.
2. Een kleinere kern. Begin met de mensen die aan de telefoon zeiden dat ze er iets aan hadden. Tien mensen die meedoen is beter dan tweehonderd die kijken.
3. Een scherpere vraag. Waar gaat dit over, voor wie en wat kom je halen. In twee zinnen.
4. Opgeruimde afspraken. Als er iets is misgegaan, is dat het moment om je huisregels op orde te brengen.

Kondig een herstart nooit groot aan bij mensen die al maanden niet keken. Dat is een uitnodiging aan een zaal die leeg is. Bouw eerst iets op met de kern. Nodig de rest pas uit als er weer iets te zien is.

Wanneer afsluiten beter is

Als op de vier vragen hierboven het antwoord drie keer nee is, is doorgaan zonde van je tijd. Sluit dan netjes af. Dat betekent:

• vertel dat het stopt, met een reden die klopt en zonder verwijt;
• zeg wat er met de inhoud gebeurt en geef mensen tijd om te bewaren wat ze willen houden;
• vertel wat er wel blijft: een nieuwsbrief, een jaarlijkse dag, gewoon jouw mailadres;
• sluit de toegang echt, zodat er geen lege ruimte blijft rondslingeren;
• ruim je ledenlijst op. Zodra de groep stopt, heb je geen reden meer om de gegevens van je leden te bewaren. Wat je aan namen, adressen en aantekeningen had, gaat weg, behalve wat je om een andere reden moet bewaren, zoals facturen bij een betaalde kring.

Een groep die met een duidelijk einde stopt, laat een net gevoel achter. Een groep die jaren blijft bestaan zonder dat er iets gebeurt, laat aan iedereen die binnenloopt zien dat er niets gebeurt. Zie ook waarom de meeste community's doodbloeden.

En daarna

Een gestopte community is geen mislukking, maar wel een dure les. Meestal blijkt achteraf dat de vorm niet klopte: een doorlopende groep waar een reeks bijeenkomsten had gemoeten, of andersom. Wil je het nog eens proberen, begin dan bij de vorm en het ritme in plaats van bij het platform. De keuzehulp loopt die keuze met je door.